Bệnh thối trái sầu riêng: Nguyên nhân, dấu hiệu & cách phòng trị

Bệnh thối trái sầu riêng thường phát sinh trong giai đoạn nuôi trái vào mùa mưa, độ ẩm cao. Việc thiếu chủ động nhận diện sớm mầm bệnh dễ gây rụng trái, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất thương phẩm. Bài viết dưới đây từ Hợp Trí Summit sẽ cung cấp chi tiết nguyên nhân, dấu hiệu và giải pháp quản lý khoa học giúp bảo vệ vườn trồng bền vững.

1. Bệnh thối trái sầu riêng là gì?

Thối trái sầu riêng là tình trạng nấm bệnh tấn công trực tiếp vào phần vỏ và thịt trái. Bệnh có thể xuất hiện từ lúc trái non 4 - 5 tuần tuổi cho đến tận lúc thu hoạch.

Bệnh khiến trái bị thối nhũn, chất lượng cơm giảm, tiêu chuẩn thương phẩm bị ảnh hưởng. Bệnh dễ lây lan diện rộng trong điều kiện thuận lợi và gây suy giảm năng suất vườn cây.

2. Dấu hiệu và điều kiện phát sinh triệu chứng thối trái

2.1. Dấu hiệu của thối trái sầu riêng

• Biểu hiện ban đầu: Trên bề mặt vỏ trái xuất hiện các đốm nhỏ có đặc tính sũng nước, chuyển sắc sang màu xám hoặc hơi đen.
• Biểu hiện khi bệnh trở nặng: Các vết bệnh có xu hướng lan rộng và ăn sâu vào trong phần thịt trái, làm suy giảm chất lượng cơm, phát sinh mùi chua và mùi tanh đặc trưng.
• Biểu hiện trong điều kiện thời tiết lạnh, ẩm: Trên bề mặt vết bệnh sẽ xuất hiện lớp tơ nấm màu trắng, dạng sợi mảnh và bám vào vỏ giống như mạng nhện. Trái bệnh rất dễ nứt và rụng sớm.

Triệu chứng thối trái sầu riêng do tác nhân nấm Phytophthora gây ra

2.2. Điều kiện phát sinh triệu chứng thối trái sầu riêng

• Yếu tố độ ẩm: Nấm bệnh bùng phát và lây lan mạnh mẽ trong những tháng mưa dầm kéo dài, điều kiện môi trường đất và không khí duy trì độ ẩm cao.
• Yếu tố mật độ canh tác: Vườn trồng quá dày, cành lá đan xen rậm rạp làm ánh sáng khó xuyên thấu qua tán lá, tạo môi trường thuận lợi cho nguồn bệnh lưu tồn.

3. Nguyên nhân gây nên triệu chứng thối trái sầu riêng

• Tác nhân chính: Nấm Phytophthora palmivora là tác nhân trực tiếp gây ra hiện tượng thối trái trên cây sầu riêng.
• Cơ chế lan truyền: Mầm bệnh lưu tồn trong đất, tàn dư thực vật hoặc vết nứt thân xì mủ; sau đó lan truyền lên trái qua nước mưa, gió hoặc côn trùng trung gian.
• Yếu tố cộng gộp: Việc bón phân mất cân đối làm vỏ trái mỏng đi, kết hợp với các vết thương hở do sâu đục trái tạo điều kiện cho nấm bệnh dễ dàng xâm nhiễm.

Sâu đục trái tạo “cửa ngõ” cho nấm bệnh xâm nhiễm gây thối trái sầu riêng

4. Giải pháp quản lý và phòng ngừa bệnh thối trái sầu riêng

Để bảo vệ thành quả mùa vụ, việc xử lý dập dịch nhanh chóng khi mầm bệnh xuất hiện là ưu tiên hàng đầu, sau đó mới kết hợp các biện pháp canh tác phòng ngừa lâu dài.

4.1. Giải pháp đặc trị bệnh thối trái trên sầu riêng

Bà con cần tiến hành xử lý ngay khi phát hiện các vết bệnh sũng nước ở giai đoạn chớm bệnh. Sau đó là bước vệ sinh, thu gom và tiêu hủy tàn dư bệnh, rồi mới phun xịt thuốc đặc trị ướt đều lên cấu trúc tán cây. Cần chú ý từng giai đoạn tuổi trái lại cần các giải pháp riêng biệt, cần sử dụng hợp lý để có thể kiểm soát dư lượng thuốc trong trái.

Dập dịch và làm khô vết bệnh nhanh chóng: Chế phẩm HIDA 15WG với hoạt chất thế hệ mới Benthiavalicarb-isopropyl có khả năng quản lý các chủng nấm thuộc lớp Oomycetes (gồm cả Phytophthora). Đặc tính của thuốc là thẩm thấu và hấp thu vào lớp biểu bì, ức chế quá trình nảy mầm của bào tử nấm, giúp vùng mô tổn thương nhanh khô và kéo dài thời gian hiệu lực kiểm soát.

Giai đoạn trái non (Dưới 70 - 75 ngày sau đậu trái): Bà con tham khảo hỗn hợp Phytocide 50WP (150g) + Hợp Trí Kali-Phos (500ml) cho phuy 200 lít nước. Hoạt chất Dimethomorph phối hợp cùng Potassium Phosphonate giúp thấm sâu và lưu dẫn 2 chiều, hỗ trợ kiểm soát nhanh chóng nấm Phytophthora kháng thuốc.

Giai đoạn trái lớn (Trên 70 - 75 ngày sau đậu trái): Hợp Trí Summit khuyến cáo bộ giải pháp phối hợp AgriLife 100SL (125ml) + CERES 600SL (500ml) cho phuy 200 lít nước. Bà con tiến hành thực hiện giải pháp 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 - 10 ngày; giải pháp hỗ trợ kích kháng nội sinh, làm sạch bề mặt vỏ trái và đáp ứng các tiêu chuẩn nông sản xuất khẩu.

4.2. Biện pháp phòng ngừa hiện tượng thối trái sầu riêng

• Điều tiết độ thông thoáng tán cây: Cắt tỉa định kỳ cành nhánh để duy trì sự thông thoáng của vườn cây, tránh sự ẩm ướt tồn đọng dưới các tán lá tạo môi trường thuận lợi cho mầm bệnh sinh sôi.
• Kiểm soát chế độ thoát nước: Khơi thông hệ thống mương rãnh thoát nước, hạn chế tình trạng đọng nước và ẩm ướt quá mức tại vùng gốc cây trong mùa mưa.
• Cân đối chế độ dinh dưỡng: Bón phân hợp lý, cân đối phân đạm và hạn chế sử dụng các chất kích thích sinh trưởng để duy trì độ dày tự nhiên của vỏ trái.
• Rửa vườn định kỳ: Sử dụng chế phẩm gốc đồng Norshield 86.2WG phun vệ sinh toàn vườn vào giai đoạn sau thu hoạch và thời điểm đầu mùa mưa nhằm kiểm soát nguồn mầm bệnh lưu tồn.

Vệ sinh vườn bằng Norshield 86.2WG

5. Một số câu hỏi thường gặp về triệu chứng thối trái sầu riêng

5.1. Mùa mưa dầm, trái sầu riêng bị nấm thối lây lan rất nhanh thì có cách nào dập dịch cấp tốc không?

Để kiểm soát nguồn nấm bệnh Phytophthora, bà con cần tiêu hủy tàn dư bệnh còn tồn đọng trong vườn để tiêu diệt triệt để nguồn lây lan. Tiếp theo, tiến hành phun phủ tán bằng các chế phẩm có đặc tính thẩm thấu sâu và lưu dẫn 2 chiều để ức chế sự nảy mầm của bào tử nấm, giúp vùng mô tổn thương nhanh khô và bảo vệ các trái khỏe còn lại.

5.2. Vườn tôi chăm rất kỹ, bón nhiều phân đạm cho trái mau lớn nhưng tại sao vỏ vẫn hay bị nấm và rụng non?

Việc bón thừa phân đạm là nguyên nhân phổ biến khiến vỏ trái mỏng hơn và suy giảm khả năng tự kháng tự nhiên. Điều này tạo điều kiện cho nấm bệnh dễ dàng xâm nhiễm vào bên trong trái. Để khắc phục, bà con cần cân đối tỷ lệ dinh dưỡng, giảm đạm và tăng cường bổ sung các yếu tố Trung - Vi lượng để vỏ trái được dày chắc hơn.

5.3. Phun thuốc trị thối trái cận ngày thu hoạch có ảnh hưởng đến chất lượng nông sản không?

Bà con có thể chủ động kiểm soát dư lượng thuốc trong trái bằng áp dụng giải pháp phù hợp với từng độ tuổi của trái. Ở giai đoạn trái lớn chuẩn bị thu hoạch, bộ đôi phối hợp AgriLife 100SL và CERES 600SL là giải pháp tối ưu, giúp quản lý tốt mầm bệnh và bề mặt vỏ nông sản sáng đẹp, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm định xuất khẩu.

5.4. Bệnh thối trái có liên quan gì đến tình trạng đọng nước ở gốc sầu riêng không?

Có. Nấm Phytophthora lưu tồn trong nền đất và sinh sôi rất nhanh trong môi trường đất ngập úng. Bào tử nấm bệnh sẽ theo dòng nước mưa hoặc nước tưới phát tán lên thân, cành và trái phía trên. Vì vậy cần khơi thông rãnh thoát nước và chủ động sát khuẩn cho vùng rễ từ đầu vụ để phòng ngừa triệt để hiện tượng thối trái.

Hiện tượng thối trái sầu riêng có thể kiểm soát được nếu kết hợp đồng bộ giữa canh tác thông thoáng và áp dụng giải pháp phòng trừ an toàn, hiệu quả. Sử dụng hợp lý các pháp đồ từ Hợp Trí Summit giúp chặn đứng mầm bệnh, giữ vỏ trái sáng đẹp và đảm bảo tiêu chuẩn thương phẩm.

Để nhận được tư vấn kỹ thuật từ đội ngũ chuyên gia, bà con nhấc máy liên hệ ngay tổng đài miễn phí 1800 6648.

(Nguồn: Hợp Trí Summit)