8 bệnh trên cây sầu riêng thường gặp & cách trị bệnh hiệu quả

Bệnh trên cây sầu riêng luôn là nỗi lo lớn nhất của bà con nông dân vì chúng có thể tàn phá vườn cây chỉ trong thời gian ngắn. Việc nhận diện đúng nấm bệnh trên cây sầu riêng và có cách trị bệnh sầu riêng khoa học là chìa khóa để bảo vệ năng suất và tuổi thọ vườn cây. Cùng Hợp Trí Summit điểm danh 8 loại bệnh phổ biến và giải pháp xử lý triệt để ngay sau đây.

1. Bệnh vàng lá thối rễ

Dấu hiệu: Bà con quan sát trên lá thấy chuyển màu vàng, sau đó rụng dần, đặc điểm là lá già rụng trước rồi lan dần lên lá non. Khi bới đất kiểm tra vùng rễ, hệ rễ non bị thối đen, và phần vỏ rễ rất dễ tuột ra khỏi lõi. Bệnh vàng lá thối rễ có thể xuất hiện từ giai đoạn vườn ươm đến khi cây đã cho thu hoạch nhiều năm.

Vàng lá sầu riêng do thối rễ

Hậu quả: Ngắn hạn, cây không thể hấp thu nước và dinh dưỡng khiến bộ lá suy kiệt nhanh chóng. Về dài hạn, nếu không can thiệp kịp thời, cây bị vàng lá thối rễ sẽ mất hoàn toàn sức đề kháng, chết dần và gây thiệt hại kinh tế lớn vì rất khó hồi phục khi bệnh đã nặng. Bệnh lây lan mạnh qua nguồn nước đất, dễ bùng phát thành dịch trong vườn.

Nguyên nhân: Do nấm Fusarium sp. và Phytophthora sp. tấn công trực tiếp vào rễ non khi đất bị đọng nước hoặc thoát nước kém. Tuyến trùng hại rễ cũng là tác nhân tạo ra các vết thương hở giúp nấm xâm nhiễm dễ dàng hơn. Chế độ bón phân thiếu cân đối và để cỏ rác bao phủ quá dày quanh gốc cũng làm bệnh trầm trọng hơn… và một số lý do khác.

Thối rễ sầu riêng do tuyến trùng

Cách trị: Nguyên lý là tiêu diệt mầm bệnh trong đất và kích thích cây tái tạo rễ mới nhanh chóng. Bà con cần dọn sạch vật phủ quanh gốc, xới nhẹ mặt đất trước khi tưới thuốc đặc trị nấm. Kết hợp thêm thuốc trừ tuyến trùng nếu phát hiện mật số tuyến trùng cao trong vườn.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng bộ đôi Eddy 72WP kết hợp Hợp Trí Super Humic. Eddy 72WP là thuốc 2 hoạt chất giúp che chắn bên ngoài và lưu dẫn mạnh tiêu diệt mầm bệnh bên trong; trong khi Hợp Trí Super Humic giúp rễ cây mau phục hồi.

Bộ đôi Eddy 72WP kết hợp Hợp Trí Super Humic giúp diệt mầm bệnh và giúp rễ cây nhanh phục hồi

Pha 500g Hợp Trí Super Humic cho phuy 200 lít nước, khuấy đều cho tan. Sau đó thêm 500 gram Eddy 72WP vào nước, khuấy đều. Tưới từ 10 - 15 lít nước thuốc vào gốc cây tùy độ trưởng thành. Quét gốc với Norshield 86.2WG với liều lượng 50g/lít để tiêu diệt nấm khuẩn, phòng trừ rong rêu, nứt thân xì mủ, lặp lại lần 2 sau đó 10 - 20 ngày.

2. Bệnh nứt thân xì mủ

Dấu hiệu : Ban đầu, trên vỏ thân, rễ chính hoặc cành gần mặt đất của cây mắc bệnh nứt thân xì mủ xuất hiện những đốm màu nâu đen rỉ nhựa ướt. Khi bệnh nặng, vỏ cây bị nứt ra, nhựa chảy nhiều có màu nâu đỏ đặc trưng. Nếu gọt nhẹ lớp vỏ sẽ thấy gỗ bên dưới chuyển màu hồng nhạt hoặc nâu tím, bó mạch thâm đen.

Hậu quả: Bệnh phá hủy mạch dẫn, làm gián đoạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng nuôi cây khiến cây suy yếu đột ngột. Về lâu dài, cây bị nứt thân xì mủ chết từng cành và cuối cùng là chết toàn bộ cây nếu vết bệnh bao quanh thân chính.

Bệnh nứt thân xì mủ giai đoạn mới khởi phát và khi bệnh đã chuyển biến nặng

Nguyên nhân: Do nấm Phytophthora palmivora gây ra, bào tử nấm có roi bơi sống trong vùng ẩm ướt xung quanh gốc. Mầm bệnh phát tán qua nước tưới, nước mưa, côn trùng hoặc dụng cụ làm vườn. Vết thương do mọt đục cành cũng là con đường chính để nấm xâm nhiễm mạnh hơn.

Cách trị: Nguyên lý trị bệnh nứt thân xì mủ là loại bỏ phần mô bệnh và sử dụng thuốc có độ bám dính cao để diệt bào tử nấm bề mặt. Bà con dùng dao bén gọt nhẹ phần vỏ bị thâm đen, chảy nhựa trước khi quét thuốc. Nếu cây bị nặng, cần phối hợp tiêm thuốc vào thân để bảo vệ từ bên trong.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng thuốc gốc đồng đỏ thế hệ mới Norshield 86.2WG. Sản phẩm chứa đồng tinh khiết 99,9% công nghệ Nordox với hạt thuốc cực mịn, bám dính tốt giúp hiệu quả phòng trừ bệnh kéo dài. Khi phát hiện có vết bệnh thâm đen, nứt thân chảy nhựa thì dùng dao bén gọt nhẹ phần vết bệnh, quét Norshield 86.2WG hay Eddy 72WP pha đậm 2 lần cách nhau 10 - 20 ngày/lần. Nếu bệnh nặng. nên kết hợp chích Hợp Trí Kaliphos 40 - 60 ml/cây pha tỉ lệ 2 nước 1 thuốc.

Khi phát hiện có vết bệnh thâm đen, nứt thân chảy nhựa thì dùng dao bén gọt nhẹ phần vết bệnh, quét Norshield 86.2WG pha đậm 2 lần cách nhau 10 - 20 ngày/lần

3. Bệnh thối lá, thối trái

Dấu hiệu: Bệnh xuất hiện với các vết thối nhũn màu nâu đen trên lá và bề mặt trái sầu riêng. Trên trái, vết thối thường bắt đầu từ đít trái hoặc phần tiếp giáp giữa các trái mọc chùm. Khi gặp ẩm độ cao, vết thối lan rất nhanh, mô trái bị nhũn và bốc mùi hôi.

Sầu riêng bị thối lá

Hậu quả: Ngắn hạn làm rụng lá và thối trái hàng loạt ngay trước thời điểm thu hoạch gây thiệt hại năng suất trực tiếp. Về dài hạn, bào tử nấm tồn dư trên các xác trái rụng sẽ là nguồn bệnh tiềm tàng cho các vụ sau.

Nguyên nhân: Tác nhân chính là nấm Phytophthora palmivora , thường phát triển mạnh trong mùa mưa khi ẩm độ cao. Vườn trồng quá dày, rậm rạp và thiếu ánh sáng tạo môi trường lý tưởng cho nấm lây lan qua nước mưa. Sâu đục trái tạo vết thương cũng là điều kiện để nấm tấn công dễ dàng.

Trái sầu riêng bị thối nhũn màu nâu đen do bệnh

Cách trị: Cần tạo vườn cây thông thoáng bằng cách cắt tỉa cành và tỉa trái thưa để tránh đọng nước. Phun thuốc đặc trị nấm lưu dẫn mạnh để chặn đứng sợi nấm và ngăn bào tử phát tán. Vệ sinh vườn, thu gom trái rụng đem tiêu hủy là bước bắt buộc để trị bệnh triệt để.

Giải pháp cụ thể: Phối hợp bộ đôi Phytocide 50WP và Hợp Trí Kaliphos. Phytocide 50WP đặc trị nấm Phytophthora với khả năng lưu dẫn mạnh, trong khi Hợp Trí Kaliphos giúp tăng sức kích kháng cho tế bào cây. Pha 150 - 200g Phytocide + 500ml Kaliphos cho phuy 200 lít nước phun khi bệnh chớm xuất hiện. Phun định kỳ 10 - 15 ngày/lần trong mùa mưa để bảo vệ trái tối đa.

Phối hợp bộ đôi Phytocide 50WP và Hợp Trí Kaliphos đặc trị bệnh thối lá thối trái.

Ceres 600SL có khả năng ức chế nấm bệnh, đồng thời kích thích cây trồng sản sinh ra các chất kích kháng (Phytoalexin, PR-Protein), từ đó chống lại sự xâm nhiễm và lây lan của mầm bệnh, bảo vệ tế bào cây trồng lâu bền

4. Bệnh cháy lá - chết ngọn

Dấu hiệu: Trên các lá non xuất hiện những vết bệnh nhỏ màu xanh đậm trông như bị bỏng nước. Vết bệnh sau đó lan nhanh, có viền màu nâu tối và làm các lá kết dính lại với nhau thành từng chùm như tổ kiến. Ở giai đoạn nặng, lá rụng trắng cành chỉ còn lại cành trơ trụi ("trơ chà").

Lá sầu riêng kết dính thành chùm và cháy khô ngọn

Hậu quả: Làm mất bộ lá quang hợp khiến cây còi cọc, chậm lớn, đặc biệt nguy hiểm đối với cây con trong vườn ươm. Về dài hạn, bệnh gây chết ngọn làm cây mất cấu trúc khung tán, giảm khả năng ra hoa đậu trái sau này. Cây bị kiệt sức và rất dễ bị các bệnh khác tấn công phối hợp.

Nguyên nhân: Do nấm Rhizoctonia solani gây ra, loại nấm này phát triển rất mạnh trong điều kiện nóng ẩm. Vườn trồng mật độ quá dày, thiếu nắng và bón quá nhiều phân đạm làm lá non mềm yếu là những yếu tố chính khiến bệnh bùng phát. Bệnh lây lan rất nhanh từ tầng lá này sang tầng lá khác.

Cách trị: Nguyên tắc là phun thuốc phổ rộng có tính nội hấp để tiêu diệt sợi nấm trú ngụ trong các chùm lá kết dính. Cần cắt tỉa các cành bị bệnh nặng đem đi tiêu hủy ngay để giảm áp lực nguồn bệnh. Đồng thời giảm bón phân đạm và tăng cường các chất giúp lá xanh dày, chắc khỏe.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng thuốc trừ bệnh Envio 250SC. Sản phẩm chứa hoạt chất Azoxystrobin nội hấp và lưu dẫn mạnh, tạo cơ chế phòng và trừ hữu hiệu nấm Rhizoctonia từ bên trong. Pha 200 - 250ml cho phuy 200 lít nước, phun ướt đều tán lá khi bệnh vừa chớm xuất hiện. Phun lại lần 2 sau 7 ngày để đạt hiệu quả tối ưu.

Thuốc trừ bệnh Envio 250SC chứa hoạt chất Azoxystrobin nội hấp và lưu dẫn mạnh, tạo cơ chế phòng và trừ hữu hiệu nấm Rhizoctonia từ bên trong

5. Bệnh thán thư trên cây sầu riêng

Dấu hiệu: Bệnh thán thư gây hại phổ biến nhất trên lá với các đốm bệnh hình tròn hoặc bất định, hơi lõm và có viền nâu sẫm rõ rệt. Vết bệnh thường bắt đầu từ đuôi lá hoặc mép lá sau đó lan dần vào phía trong lá. Ở giai đoạn ra hoa, bệnh tấn công làm đen mắt cua, thối nụ và khô tim bông.

Vết bệnh thán thư trên lá sầu riêng

Hậu quả: Ngắn hạn gây rụng lá hàng loạt và khô bông, làm sụt giảm nghiêm trọng tỷ lệ đậu trái. Về dài hạn, cây mất diện tích quang hợp dẫn đến suy kiệt, tược non ra kém và ảnh hưởng đến năng suất của cả vụ mùa. Bệnh còn tấn công lên trái non gây rụng trái hàng loạt.

Nguyên nhân: Do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra, lây lan mạnh vào đầu mùa mưa hoặc khi thời tiết có sương muối. Lạm dụng chất kích thích sinh trưởng và phân đạm cao làm mô lá mỏng là nguyên nhân chủ quan khiến nấm dễ xâm nhiễm. Điều kiện sương mù ẩm ướt vào ban đêm cũng là yếu tố khiến nấm phát triển mạnh.

Cách trị: Bà con cần bón phân cân đối, bổ sung các trung vi lượng để tăng độ dày của lá. Khi phát hiện bệnh, sử dụng các loại thuốc trừ nấm có phổ tác động rộng và tính sát khuẩn nhanh bề mặt. Cần thực hiện quy trình "rửa bông" ngay sau khi mưa trong giai đoạn mắt cua.

Giải pháp cụ thể: Phối hợp bộ đôi hữu cơ và nội hấp Agrilife 100SL và Envio 250SC. Agrilife 100SL là thuốc trừ bệnh hữu cơ an toàn giúp sát khuẩn nhanh bề mặt, trong khi Envio 250SC lưu dẫn mạnh diệt sợi nấm bên trong. Pha mỗi loại 125ml cho phuy 200 lít nước phun rửa bông hoặc phun trị trên lá. Thực hiện 2 lần cách nhau 7 - 10 ngày để giúp mắt cua sáng trở lại.

6. Bệnh nấm hồng - một loại nấm bệnh trên cây sầu riêng

Dấu hiệu: Ban đầu nấm phát triển tạo ra những mảng màu trắng như vôi trên vỏ cành. Khi nấm già, những mảng này chuyển dần sang màu hồng đặc trưng bám chặt quanh vỏ cành chính hoặc cành non. Nấm ký sinh hút nhựa làm lớp vỏ tại vị trí đó bị khô và bong tróc.

Mảng nấm màu trắng bao phủ quanh cành sầu riêng

Hậu quả: Gây hiện tượng "chết từng cành", làm hỏng bộ khung tán của cây sầu riêng lâu năm. Về ngắn hạn, các lá phía trên cành bị bệnh sẽ vàng và rụng dần do không có dinh dưỡng. Về dài hạn, nếu không xử lý, bệnh sẽ lan rộng làm cây suy kiệt nghiêm trọng, giảm tuổi thọ kinh tế của vườn.

Nguyên nhân: Do nấm Corticium salmonicolor gây ra, bào tử phát tán rất mạnh qua gió và nước mưa. Bệnh thường xuất hiện ở những vườn rậm rạp, ẩm độ cao và thiếu ánh sáng mặt trời chiếu vào bên trong tán lá. Những cành mọc thấp gần mặt đất là vị trí dễ bị nhiễm nấm nhất.

Cách trị: Nguyên lý là triệt tiêu sợi nấm trên bề mặt vỏ bằng thuốc gốc đồng và cải thiện độ thông thoáng cho cây. Cần cắt tỉa các cành đã chết đem ra khỏi vườn tiêu hủy để ngăn bào tử nấm phát tán. Phun thuốc kỹ vào những vị trí nấm đang cư trú trên thân và cành non.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng thuốc gốc đồng Norshield 86.2WG. Đây là thuốc gốc đồng thế hệ mới có hạt đồng cực mịn và phổ tác động rộng nhất hiện nay. Pha 250 - 300g cho phuy 200 lít nước phun kỹ vào toàn bộ thân cành, đặc biệt là các cành bên trong tán. Theo dõi sau 7 - 10 ngày, nếu vết nấm khô lại và bong tróc là đạt hiệu quả.

Sử dụng thuốc gốc đồng Norshield 86.2WG để trị bệnh nấm hồng

7. Bệnh đốm rong

Dấu hiệu: Vết bệnh là những đốm tròn nhỏ (3 - 5mm), mọc hơi nhô lên bề mặt lá hoặc bao phủ vỏ cành như một lớp nhung mịn. Lớp nhung này có màu xanh xám hoặc đỏ nâu đặc trưng khi đang phát triển mạnh. Mặt dưới lá tại vị trí vết bệnh bị hoại tử và có sợi tảo mọc xuyên qua.

Lớp đốm rong đỏ nâu nhô lên như nhung trên lá

Hậu quả: Gây hoại tử các mô lá và biểu bì vỏ cành, làm giảm nghiêm trọng diện tích quang hợp khiến cây bị kiệt sức. Đặc biệt, nếu đốm rong bám trên vỏ trái sẽ làm xấu mã trái, gây các vết ố làm sụt giảm trực tiếp giá trị thương phẩm khi thu hoạch. Bệnh tấn công cả cây con trong vườn ươm làm cây chậm phát triển.

Nguyên nhân: Do một loại tảo có tên là Cephaleuros virescens gây ra, không phải do nấm như các bệnh thông thường khác. Tảo phát triển mạnh trong mùa mưa khi ẩm độ không khí cao và lây lan nhanh qua gió. Vườn cây trồng quá dày hoặc vệ sinh kém sau thu hoạch cũng là nguyên nhân khiến tảo tích tụ.

Cách trị: Sử dụng các thuốc gốc đồng để diệt tảo và rong rêu bám trên bề mặt cây. Đồng thời, cắt tỉa cành thông thoáng là biện pháp canh tác bắt buộc để giảm độ ẩm bên trong tán. Phun thuốc ngay khi thấy các đốm đỏ nâu xuất hiện rải rác trên lá hoặc thân cành.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng Norshield 86.2WG – Thuốc gốc đồng tinh khiết Nordox với công nghệ hạt thông minh i-MICRO. Hạt thuốc siêu mịn giúp bao phủ bề mặt, cắt đứt nguồn dinh dưỡng và làm khô vết đốm rong nhanh chóng. Pha 300g cho phuy 200 lít nước phun ướt đều tán lá, thân và cành. Theo dõi sau phun, nếu vết bệnh xỉn màu và bong tróc là hiệu quả; phun nhắc lại sau 7 ngày nếu áp lực bệnh cao.

Norshield 86.2WG với công nghệ hạt thông minh i-MICRO, hạt thuốc siêu mịn giúp bao phủ bề mặt, cắt đứt nguồn dinh dưỡng và làm khô vết đốm rong nhanh chóng

8. Bệnh thối bông - đen bông

Dấu hiệu: Nấm tấn công trước vào hai mảnh vỏ bao quanh hoa sầu riêng, sau đó vết bệnh lan dần vào bên trong làm cánh hoa bị thối nhũn. Vết bệnh thường có màu nâu sáng và hơi lõm xuống so với bề mặt bao hoa. Hoa bị nhiễm bệnh thường khô đen và rụng rất nhanh trước khi kịp nở.

Chùm hoa sầu riêng bị thối đen

Hậu quả: Làm mất khả năng thụ phấn, ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến tỷ lệ đậu trái của toàn bộ vụ mùa. Ngắn hạn gây rụng hoa hàng loạt, về dài hạn bào tử nấm tồn dư trên các xác hoa rụng dưới đất sẽ tiếp tục gây bệnh vàng lá thối rễ sau này.

Nguyên nhân: Tác nhân chính của bệnh do nấm Fusarium sp. gây hại, thường bùng phát mạnh trong mùa mưa hoặc khi thời tiết có sương mù kéo dài. Vườn rậm rạp, không được tỉa bông hợp lý tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho nấm xâm nhiễm. Xác hoa khô dính lại trên chùm hoa cũng là nơi trú ngụ lý tưởng của nấm.

Cách trị: Cần thực hiện cắt tỉa hoa, dọn xác bông sau xổ nhụy để vườn cây thông thoáng. Phun thuốc phòng bệnh sát khuẩn bề mặt ngay giai đoạn hoa chuẩn bị nở. Bên cạnh đó, bà con cần kiểm soát tốt độ ẩm trong vườn bằng cách quản lý cỏ rác xung quanh gốc.

Giải pháp cụ thể: Sử dụng hỗn hợp Agrilife 100SL và Envio 250SC. Agrilife giúp diệt khuẩn bề mặt bao hoa cực nhanh, trong khi Envio nội hấp mạnh giúp bảo vệ tim bông từ bên trong. Pha liều 125ml mỗi loại cho phuy 200 lít nước phun trực tiếp vào chùm bông. Phun định kỳ 2 lần cách nhau 7 - 10 ngày vào giai đoạn hoa nở 90% vườn để đạt hiệu quả cao nhất.

Sử dụng hỗn hợp Agrilife 100SL và Envio 250SC giúp trị bệnh trên cây sầu riêng hiệu quả

9. Giải pháp chung giúp phòng ngừa và trị bệnh cây sầu riêng

9.1. Kỹ thuật canh tác và thiết kế vườn thông thoáng

Bà con nên trồng sầu riêng với khoảng cách thưa vừa phải (khoảng 8m x 8 - 10m/cây) để đảm bảo vườn luôn nhận đủ ánh sáng. Trong thời kỳ kiến thiết và sau thu hoạch, cần cắt bỏ các cành mọc đứng, cành trong tán, cành yếu và cành thấp dưới 1m để giảm ẩm độ và triệt tiêu môi trường sống của nấm bệnh.

9.2. Vệ sinh vườn và bón phân cân đối

Dọn sạch cỏ rác quanh gốc, bón nhiều phân hữu cơ hoai mục kết hợp Hợp Trí Super Humic để cải tạo đất và bảo vệ bộ rễ. Cần bón phân cân đối NPK, tránh lạm dụng phân đạm cao trong mùa mưa vì dễ làm cây mềm yếu, nấm thán thư và xì mủ dễ tấn công.

9.3. Biện pháp "Rửa vườn" và quản lý định kỳ

Thực hiện "rửa vườn" bằng Norshield 86.2WG (300g/200L) ngay sau khi thu hoạch và vào đầu mùa mưa để tẩy sạch rong rêu, tảo đốm rong và bào tử nấm tồn dư. Định kỳ hàng năm quét thuốc gốc đồng pha đậm lên thân cành gần mặt đất để ngăn chặn nấm từ đất xâm nhập.

9.4. Tăng cường sức đề kháng và bảo vệ bộ rễ

Vào đầu, giữa và cuối mùa mưa, tưới gốc hỗn hợp Eddy 72WP + Super Humic để bảo vệ hệ rễ non và phòng bệnh vàng lá thối rễ. Phun Verno Cu/Zn 30-30 (250g/200L) giai đoạn lá lụa để giúp lá xanh dày, tăng khả năng kích kháng tự nhiên của cây trước các tác nhân gây bệnh.

9.5. Kiểm tra và can thiệp kịp thời

Thường xuyên kiểm tra vườn, đặc biệt là giai đoạn ra hoa và nuôi trái non để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Khi phát hiện vết bệnh chớm xuất hiện, bà con cần can thiệp ngay bằng các bộ giải pháp đặc trị của Hợp Trí Summit để chặn đứng sự lây lan và phục hồi cây nhanh nhất.

Việc quản lý bệnh trên cây sầu riêng đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kỹ thuật canh tác đúng và giải pháp thuốc bảo vệ thực vật hiệu quả. Hy vọng bài viết đã giúp bà con có cái nhìn tổng quan và lựa chọn được giải pháp tối ưu cho vườn sầu riêng của mình.

Bà con cần tư vấn chi tiết về quy trình phòng trừ bệnh hại, hãy liên hệ ngay hotline Hợp Trí Summit để được các chuyên gia hỗ trợ kỹ thuật miễn phí!

(Nguồn: Hợp Trí Summit)