Cách trị bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng nhanh, hạn chế lây lan

Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, mầm bệnh sẽ lây lan nhanh chóng khiến năng suất vườn sụt giảm và ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế của bà con. Cùng Hợp Trí Summit tìm hiểu chi tiết các dấu hiệu nhận biết đặc trưng cùng giải pháp đặc trị hiệu quả nhất ngay sau đây

1. Bệnh nấm hồng là gì? Tại sao xuất hiện trên cây sầu riêng?

Bệnh nấm hồng (hay còn gọi là bệnh mốc hồng) là một loại bệnh hại phổ biến và nguy hiểm thường xuất hiện trên thân và cành cây sầu riêng, do nấm Corticium salmonicolor gây ra. Loại nấm này tấn công trực tiếp vào lớp vỏ cây, ký sinh hút nhựa và chất dinh dưỡng khiến mô vỏ bị khô, bong tróc và làm gián đoạn quá trình vận chuyển nước, dẫn đến hiện tượng "chết từng cành" và suy kiệt bộ khung tán nếu không được xử lý kịp thời.

Bệnh nấm hồng (hay còn gọi là bệnh mốc hồng) là một loại bệnh hại phổ biến và nguy hiểm thường xuất hiện trên thân và cành cây sầu riêng, do nấm Corticium salmonicolor gây ra

Sự bùng phát của bệnh nấm hồng thường xuất phát từ sự kết hợp giữa các yếu tố môi trường thuận lợi và những hạn chế trong quy trình canh tác, cụ thể như sau:

1.1. Nguyên nhân khách quan (Điều kiện môi trường)

• Thời tiết: Bệnh đặc biệt phát triển mạnh và lây lan nhanh trong mùa mưa hoặc những thời điểm có điều kiện ẩm độ không khí cao kéo dài.
• Nhiệt độ: Bào tử nấm có khả năng nảy mầm và xâm nhiễm tốt nhất trong khoảng nhiệt độ từ 18 - 32°C, đây là ngưỡng nhiệt độ phổ biến tại các vùng trồng sầu riêng trọng điểm.
• Lây lan tự nhiên: Bào tử nấm thường phóng thích mạnh sau các trận mưa và lây lan nhanh chóng nhờ gió và nước mưa, giúp mầm bệnh phát tán từ những cành bị bệnh sang các cành khỏe mạnh trong cùng một cây hoặc sang các cây lân cận.
• Ký chủ trung gian: Nấm hồng có phổ ký sinh rộng, mầm bệnh có thể tích lũy và lây lan từ các vườn cây công nghiệp hoặc cây ăn trái lân cận có chung tác nhân gây hại như cao su, điều, cà phê, cây có múi.

1.2. Nguyên nhân chủ quan (Canh tác)

• Mật độ trồng: Những vườn trồng quá dày (vượt quá khoảng cách khuyến cáo 8 m x 8 - 10m/cây) khiến các tán lá che khuất lẫn nhau, làm giảm khả năng xuyên thấu của ánh nắng mặt trời vào bên trong các chạng cành.
• Vệ sinh vườn: Vườn không được thực hiện tỉa cành tạo tán định kỳ sau mỗi đợt thu hoạch khiến cấu trúc tán rậm rạp, thiếu thông thoáng, tạo môi trường ẩm thấp lý tưởng cho nấm bệnh trú ngụ và phát triển.

Vườn được vệ sinh định kỳ sau mỗi đợt thu hoạch sẽ giúp phòng trừ bệnh nấm hồng

2. Các dấu hiệu của bệnh nấm hồng sầu riêng

Bệnh thường phát sinh ở các cành cây rậm rạp, nơi có độ ẩm cao và thiếu ánh nắng mặt trời chiếu vào. Đặc biệt, nấm hay khu trú ở phía trên của những chỗ phân cành (chạng 2, chạng 3) hoặc những phần cành hướng lên trời bị tán lá che khuất, tạo môi trường lý tưởng cho bào tử nấm nảy mầm. Bà con có thể nhận diện bệnh thông qua các dấu hiệu tại nhiều vị trí và thời điểm khác nhau:

• Giai đoạn đầu: Khi nấm mới bắt đầu xâm nhiễm, trên bề mặt vỏ cây sẽ xuất hiện một lớp tơ nấm mỏng màu trắng đục bò lan rải rác. Giai đoạn này thường khó phát hiện nếu bà con không kiểm tra kỹ các cành khuất trong tán.
• Giai đoạn phát triển: Khi vết bệnh già đi, chúng chuyển dần sang màu hồng nhạt đặc trưng. Các mảng hồng này phát triển mạnh mẽ, bao quanh toàn bộ vỏ cành cây, trực tiếp ký sinh hút nhựa làm vỏ cành bị khô, thâm đen và chết khô, dẫn đến hiện tượng chết cành hàng loạt.

Dấu hiệu khác: Ở một số điều kiện cụ thể, bệnh có thể không hình thành các mảng lớn mà chỉ xuất hiện các gai màu hồng nhỏ phát triển từ các vết nứt trên vỏ thân hoặc nhánh cây. Đây là dấu hiệu cho thấy sợi nấm đã ăn sâu vào mô vỏ và đang phát triển mạnh mẽ ra bên ngoài.

Bệnh nấm hồng trên thân, cành

3. Hướng dẫn phân biệt bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng với một số bệnh khác

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp phân biệt bệnh nấm hồng với một số bệnh phổ biến khác thường gây nhầm lẫn trên thân và cành lá:

Phân biệt với bệnh đốm rong:

Bệnh đốm rong do tảo gây ra thường xuất hiện dưới dạng các chấm tròn nhỏ (3 - 5 mm), mọc hơi nhô lên bề mặt lá hoặc vỏ cành như một lớp nhung mịn có màu đỏ nâu hoặc xanh xám đặc trưng. Trong khi đốm rong chủ yếu gây hại rải rác ở mặt trên lá và các cành non phía ngoài tán, thì nấm hồng lại tập trung ở các cành già, các vị trí phân cành (chạng cây) rậm rạp.

Điểm khác biệt quan trọng nhất là nấm hồng có khả năng phát triển bao quanh toàn bộ vỏ cành, ký sinh hút nhựa làm vỏ khô và gây hiện tượng chết từng cành lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến bộ khung tán của cây.

Nấm hồng (trái) và đốm rong (phải)

Phân biệt với nứt thân chảy nhựa :

Bệnh nứt thân chảy nhựa (nứt thân xì mủ) do nấm Phytophthora gây ra thường bắt đầu bằng những đốm màu nâu đen rỉ nhựa ướt, khi chuyển nặng sẽ làm nứt vỏ và chảy nhiều nhựa màu nâu đỏ đặc trưng.

Bệnh nứt thân chảy nhựa trên cây sầu riêng

Ngược lại, bệnh nấm hồng thường có biểu hiện khô hơn với lớp tơ mỏng màu trắng đục hoặc mảng màu hồng nhạt bám trên bề mặt vỏ cây chứ không gây ra các vết thương hở rỉ nhựa. Ngoài ra, nứt thân xì mủ thường tập trung gây hại ở thân chính, rễ chính hoặc các cành chính gần mặt đất, trong khi nấm hồng lại phổ biến hơn ở các tầng cành phía trên của cây sầu riêng

4. Các cách trị nấm hồng trên cây sầu riêng

Cần tập trung tiêu diệt trực tiếp các bào tử và sợi nấm đang khu trú trên bề mặt vỏ cây, đồng thời can thiệp vào cấu trúc tán để tăng sự thông thoáng, triệt tiêu môi trường ẩm độ cao – vốn là điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển. Nguyên lý là sử dụng thuốc gốc đồng thế hệ mới, ví dụ Norshield 86.2WG. Đây là sản phẩm có công nghệ hạt siêu mịn, giúp thuốc bám dính cực tốt và tác động mạnh lên nấm bệnh.

Các bước trị bệnh cụ thể:

• Bước 1: Vệ sinh cơ học: Tiến hành tỉa bỏ các cành nhỏ đã bị bệnh xâm nhiễm nặng và các cành đã chết khô, sau đó mang toàn bộ tàn dư ra khỏi khu vực vườn để tiêu hủy nhằm triệt tiêu nguồn bệnh phát tán.
• Bước 2: Xử lý tại chỗ: Với các vết bệnh mới xuất hiện trên những cành lớn hoặc thân chính mà không thể cắt bỏ, bà con có thể sử dụng giải pháp quét thuốc trực tiếp.
• Bước 3: Phun thuốc hóa học: Pha thuốc Norshield 86.2WG với liều lượng 250 - 300 g cho phuy 200 lít nước, thực hiện phun kỹ vào các cơi đọt non, thân và đặc biệt là những vị trí đã có vết nấm hồng xuất hiện.

Sử dụng Norshield 86.2WG phun kỹ vào các cơi đọt non, đặc biệt tại các vị trí có nấm hồng xuất hiện

Theo dõi hiệu quả: Sau khi xử lý từ 7 - 10 ngày , cần kiểm tra lại các vết bệnh. Nếu lớp nhung nấm hồng khô lại, chuyển màu xỉn, không còn tươi và bắt đầu bong tróc khỏi vỏ cành là thuốc đã phát huy hiệu quả. Trong trường hợp áp lực bệnh quá nặng hoặc thời tiết mưa nhiều, bà con nên phun nhắc lại lần 2 để bảo vệ cây triệt để

5. Cách phòng bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng

Phòng bệnh chủ động thông qua kỹ thuật canh tác và dinh dưỡng cân đối là giải pháp bền vững nhất để hạn chế sự tấn công của nấm hồng. Dưới đây là quy trình phòng ngừa từ Hợp Trí Summit:

• Thiết kế vườn: Trồng cây với khoảng cách thích hợp, khuyến cáo từ 8 - 10m/cây (mật độ khoảng 125 - 156 cây/ha) để đảm bảo vườn luôn nhận đủ ánh sáng và thông thoáng.
• Tỉa cành tạo tán: Thực hiện tỉa cành ngay từ những năm đầu kiến thiết cơ bản và định kỳ sau mỗi mùa thu hoạch. Cần loại bỏ triệt để các cành vô hiệu mọc thẳng đứng hoặc mọc khuất bên trong tán lá để ánh sáng có thể xuyên thấu vào các chạng cành bên trong.
• Vệ sinh vườn: Thường xuyên thu dọn tàn dư thực vật, lá bệnh rụng dưới tán cây để tránh tích tụ mầm bệnh trong đất.
• Quản lý độ ẩm: Xây dựng hệ thống thoát nước tốt, xẻ rãnh hiệu quả để tránh để vườn quá rậm rạp và ẩm ướt trong mùa mưa.
• Quét gốc định kỳ: Hàng năm vào cuối mùa nắng hoặc đầu mùa mưa, dùng Norshield 86.2WG pha đậm (50g/1 lít nước) quét gốc để diệt sạch rong rêu và ngăn chặn bào tử nấm xâm nhập qua vỏ cây. Ngay sau đó, cần thực hiện giải pháp phun "rửa vườn" toàn bộ cây với liều lượng 250 - 300g/phuy 200 lít để tẩy sạch mầm bệnh nấm khuẩn, rong tảo lưu tồn từ vụ trước trên cành, lá.

Chế độ dinh dưỡng: Cần bón phân cân đối, tăng cường phân hữu cơ hoai mục phối hợp cùng Hợp Trí Super Humic (100 - 150 g/gốc) để cải tạo đất và bảo vệ bộ rễ. Hạn chế tối đa việc lạm dụng phân đạm liều cao và các chất kích thích sinh trưởng vì dễ làm mô cây mềm yếu, mỏng lá, tạo điều kiện cho nấm xâm nhiễm nhanh hơn.

Thực hiện quét gốc vào cuối mùa nắng hoặc đầu mùa mưa

Hợp Trí Super Humic giúp bảo vệ hệ rễ non, kích kháng cho cây trồng

6. Một số câu hỏi thường gặp về bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng

6.1. Bệnh nấm hồng có gây chết cây sầu riêng không?

Bệnh chủ yếu gây hiện tượng chết từng cành bị nấm hồng bao quanh. Tuy nhiên, nếu không được xử lý kịp thời, nhiều cành chết dần sẽ khiến bộ tán bị hủy hoại, cây suy kiệt nghiêm trọng và dẫn đến giảm năng suất đáng kể, về lâu dài có thể làm chết cả cây.

6.2. Tại sao khó phát hiện bệnh nấm hồng bằng mắt thường khi đứng dưới đất?

Do đặc tính sinh học, nấm thường phát triển ở mặt trên của các cành già, tập trung tại các vị trí chạng 2, chạng 3 bên trong tán. Những khu vực này thường bị tán lá rậm rạp che khuất, nên nếu bà con chỉ nhìn từ dưới mặt đất lên sẽ rất khó thấy lớp tơ nấm đang bò lan hoặc các mảng màu hồng nhạt.

6.3. Sầu riêng trồng gần vườn cây trồng khác có dễ bị nấm hồng không?

Có. Nấm Corticium salmonicolor có phổ ký sinh rất rộng trên nhiều loại cây trồng khác nhau như cao su, cà phê, điều, cây có múi, mãng cầu, chôm chôm.... Do đó, bào tử nấm có thể theo gió và nước mưa lây lan từ vườn các loại cây trồng này sang vườn sầu riêng rất dễ dàng.

6.4. Hoạt chất nào hiệu quả nhất để phun trị nấm hồng?

Khuyến cáo từ chuyên gia là sử dụng các loại thuốc gốc đồng thế hệ mới để đạt hiệu quả cao nhất nhờ phổ tác động rộng và khả năng bám dính tuyệt vời.

Bệnh nấm hồng trên cây sầu riêng nếu không được can thiệp kịp thời sẽ gây hiện tượng "chết từng cành" và làm suy kiệt vườn cây nghiêm trọng. Việc kết hợp kỹ thuật tỉa cành thông thoáng cùng giải pháp đặc trị Norshield 86.2WG là chìa khóa giúp bà con tiêu diệt sạch mầm bệnh và bảo vệ bộ khung tán bền vững.

Hãy áp dụng đúng quy trình kỹ thuật từ Hợp Trí Summit để chủ động quản lý nấm bệnh, đảm bảo năng suất và chất lượng sầu riêng tối ưu cho vụ mùa tới!

(Nguồn: Hợp Trí Summit)