Bệnh Đạo ôn cổ bông lúa - Nguyên nhân và biện pháp phòng trị dứt điểm

Bệnh đạo ôn cổ bông là một trong những loại bệnh gây tổn hại đến năng suất lúa mạch nguy hiểm nhất, đặc biệt trong các mùa vụ có thời kỳ diễn ra các biến số thường xuyên. Đây được mệnh danh là kẻ sát nhân thầm lặng vì hồng tấn công ngay tại con đường huyết mạch duy nhất vận chuyển dinh dưỡng nuôi hạt. Biết rõ nguyên nhân gây bệnh và giải pháp phòng bệnh đúng thời điểm là chìa khóa để bảo vệ năng suất cuối cùng.

1. Bệnh đạo ôn cổ bông là gì?

Bệnh đạo ô cổ bông (hay còn gọi là thối cổ bông, thối cổ gié) do nấm Magnaporthe oryzae (trước đây gọi là Pyricularia oryzae) gây ra. Đây là một tác nhân chuyên tính, có khả năng xâm nhiễm virus rất nhanh vào các mô non.

Ở giai đoạn lúa tiến đến chín, hồng tập trung tấn công vào cổ bông, cổ gié hoặc cuống hạt của bông lúa. Đây là bộ phận nhạy cảm nhất vì là "cầu nối" đưa tinh bột từ lá đòn về hạt. Khi cổ bông được hồng tấn công, vết bệnh làm tàn các mạch mạch, tạo quá trình thành mạ được đình hoàn toàn, dẫn đến tình trạng lúa được lép trắng (trắng bông) chỉ sau vài ngày, gây tổn hại kinh tế nặng nề.

Bệnh đạo ôn cổ bông (hay còn gọi là thối cổ bông, thối cổ gié) do nấm Pyricularia oryzae gây ra.

2. Các dấu hiệu nhận biết bệnh đạo ôn cổ bông

Triệu chứng: tại cổ bông, cổ gié hoặc cuống hạt vết bệnh ban đầu là một chấm nhỏ màu nâu đen hoặc xám xanh sau đó lan rộng gây chết mô tế bào làm cho nguyên bông hoặc từng gié, từng hạt bị khô, vảy trắng nếu bệnh xuất hiện sớm. Trường hợp sinh hiện đại hơn thì bông hoặc hạt sẽ bị trôi giảm năng lượng.

Phân biệt với đạo Ôn lá và cổ lá: Trước khi lên bông, nấm thường xuất hiện trên lá Đòn với vết bệnh hình mắt én. Đặc biệt, hiện tượng thần cổ lá đòn là dấu hiệu cảnh báo cực kỳ nguy hiểm, cho thấy bào tử nấm đã sẵn sàng tấn công lên cổ bông ngay khi lúa vừa thoát ra.

Vị trí bệnh đạo ôn cổ bông, đạo ôn lá và đạo ôn cổ lá

3. Nguyên nhân phát sinh và điều kiện phát bệnh

Bệnh đạo ô cổ bong bong mạnh mẽ khi có sự kết hợp của các yếu tố môi trường và kỹ thuật canh tác chưa phù hợp:

3.1. Tác nhân từ môi trường

• Bào tử nấm: Tồn tại sẵn trong cỏ rơm, lúa mì, cỏ dại hoặc lan lan rất nhanh theo gió từ ruộng lân lân.
• Thời tiết: Điều kiện mây mù, thiếu ánh nắng, đặc biệt là Sương mù dày đặc vào sáng sớm với ẩm không khí cao (>90%) là môi trường lý tưởng để bào tử ngọc dưỡng và khuếch tán vào mô cổ bông.

3.2. Sai lầm trong canh tác

• Bón dư phân tích: Lượng lộc dư thừa lá lúa mọng nước, lá lá và lụa, tạo diện tích tiếp xúc lớn cho bào tử chứa ngọc thư. Đồng thời, dư sừng làm vách tế bào mỏng đi, giúp hồng dễ dàng xuyên qua đường dẫn.
• Thiếu sức vi lượng: Sự thiếu hụt Canxi, Silic làm cây lúa yếu ớt; thiếu Boron tạo hạt phấn sức sống, lúa lốc chậm, kéo dài thời gian “phơi mình” trước áp lực hồng dược.
• Sạ quá dày: Ruộng lúa không thông thoáng làm ẩm tích tụ dưới tán lá luôn ở cường độ cao, bào tử nấm không được ánh nắng mặt trời tiêu diệt.
• Quá trình chăn nuôi chưa chuẩn: Bệnh cũng thường xuyên phát triển mạnh ở những cánh đồng trũng, khó thoát nước.
• Quản lý bệnh Đạo xem lá không triệt để cũng tạo hội cơ cho mầm bệnh “leo” lên gây ra bệnh Đạo đức cổ bông nặng.

Bón nhiều phân đạm cũng là nguyên nhân gây nên đạo ôn cổ bông

4. Cách phòng và trị liệu đạo ôn cổ bông hiệu quả

4.1. Nguyên lý và căn cứ bệnh tật

Một khi cổ bông đã đen và thối, mạch nhựa đã chết hoàn toàn. Lúc này thuốc chỉ có tác dụng diệt nấm bề ​​mặt chứ không thể làm xanh lại cổ bông hay giúp hạt vào bình. Vì vậy, việc phun thuốc phải diễn ra trước khi thuốc bổ sung nhiễm độc .

Xu hướng hiện nay là sử dụng các hoạt chất có khả năng kích thích cây lúa sản phẩm sinh ra Phytoalexin – một loại "khác thể" tự nhiên giúp cây chủ động bao vây và tiêu diệt dược thảo ngay khi chúng vừa phải bảo vệ cây. Trong đó, chất hoạt tính Fenoxanil được các nhà khoa học đánh giá cao nhờ tính chất hấp thụ cực mạnh và khả năng lưu trữ hướng ngọn đồi, bảo vệ toàn diện bông lúa từ khi còn nằm trong đáy lá.

4.2. Giải pháp đặc trị từ Hợp Trí Summit

Dựa trên nguyên lý bảo vệ chủ động, giải pháp thực hiện bao gồm 2 thời điểm vàng không thể bỏ qua:

Thời điểm 1: Phun phòng khi lúa trổ lẹt xẹt (ruộng có 1 - 2 bông trổ/m2).

Đây là thời điểm quan trọng nhất để bao phủ "áo giáp" cho cổ bông. Sử dụng Taiyou 20SC (liều lượng 25ml/bình 16 lít). Nhờ dạng huyền phù (SC) với hạt siêu mịn, thuốc bám dính cực tốt trên bề mặt cổ bông và thấm sâu nhanh chóng vào bên trong mô cây, không lo bị mưa rửa trôi.

Taiyou 20SC dạng huyền phù (SC) với hạt siêu mịn, bám dính cực tốt trên bề mặt cổ bông và thấm sâu nhanh chóng vào bên trong mô cây

Thời điểm 2: Phun nhắc lại ở thời điểm lúa vừa trổ đều

Mục tiêu là phòng trừ dứt điểm bệnh Đạo ôn cổ bông từ lúc mới trổ đến khi thu hoạch sau 2 lần phun. Liều dùng: 40ml/ bình 25 lít hay dễ dàng pha bằng drone (máy bay) với liều 0,5 lít/ha.

Ngoài ra, để tăng hiệu quả phòng trừ và tăng cơ chế kháng bệnh cũng như tăng khả năng vào gạo công ty khuyến cáo khi phun Taiyou 20SC nên kết hợp với phân bón lá chuyên tính canxi - silic Hợp Trí Casi với liều lượng cũng 40 ml/bình 25 lít (0,5 lít/ha).

Hợp Trí Casi bổ sung hai dưỡng chất trung lượng thiết yếu cho lúa là Canxi và Silic, góp phần tăng độ cứng thân, giữ lá vươn thẳng, hạn chế đổ ngã, giảm áp lực sâu bệnh và cải thiện khả năng chịu phèn mặn

4.3. Biện pháp phòng bệnh bền vững

• Thực hiện luân canh lúa với các cây trồng cạn nhằm cắt đứt nguồn bệnh, hạn chế bào tử nấm còn lưu tồn trong xác bã thực vật.
• Sau thu hoạch cần cày vùi rơm rạ kỹ lưỡng, thu gom và loại bỏ tàn dư cây trồng, cỏ dại ra khỏi ruộng để giảm áp lực mầm bệnh.
• Ưu tiên các giống có khả năng chống chịu bệnh đạo ôn, gieo sạ với mật độ hợp lý; trước khi xuống giống nên xử lý hạt bằng Agrilife 100SL để tăng hiệu quả phòng ngừa.
• Cân đối lượng đạm – lân – kali, tránh lạm dụng đạm, đặc biệt ở giai đoạn cuối đẻ nhánh và sau trổ. Khi phát hiện dấu hiệu bệnh trong điều kiện thời tiết thuận lợi cho nấm phát triển, cần tạm dừng bón đạm, duy trì mực nước ổn định và phun thuốc phòng trừ kịp thời.

  

 Sau thu hoạch cần cày vùi rơm rạ kỹ lưỡng, thu gom và loại bỏ tàn dư cây trồng, cỏ dại ra khỏi ruộng để giảm áp lực mầm bệnh

5. Một số câu hỏi thường gặp về bệnh

5.1. Vi khuẩn gây đạo ôn cổ bông thường tấn công vào giai đoạn nào?

Bệnh đạo ôn cổ bông (do nấm Pyricularia oryzae gây ra) thường tấn công mạnh nhất vào giai đoạn lúa trổ (trổ lẹt xẹt đến trổ đều), đặc biệt khi gặp điều kiện thời tiết mưa phùn, sương mù dày, ẩm độ cao và nhiệt độ thấp vào ban đêm. Đây là thời điểm nhạy cảm nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

5.2. Khi lúa bị bệnh nặng có nên rút cạn nước trong ruộng?

Bà con không nên rút cạn nước. Hãy giữ mực nước ổn định (3 - 5 cm) để giúp cây không bị sốc, tăng khả năng hấp thụ thuốc điều trị và ngăn chặn bào tử nấm phát tán theo gió. Đồng thời, ngưng bón đạm để tránh bệnh nặng thêm.

5.3. Sử dụng Taiyou 20SC trị đạo ôn cổ bông ở giai đoạn sinh trưởng nào?

TAIYOU 20SC sở hữu khả năng nội hấp vượt trội, lưu dẫn nhanh đến toàn bộ mô cây, giúp khống chế mầm bệnh từ bên trong và bảo vệ hiệu quả các lá non. Nhờ cơ chế này, sản phẩm mang lại hiệu quả phòng và trị bệnh đạo ôn cao, phù hợp sử dụng xuyên suốt các giai đoạn sinh trưởng của lúa, từ sau gieo sạ cho đến trước thu hoạch.

5.4. Có thể pha chung thuốc trị vi khuẩn với thuốc đạo ôn không?

Hoàn toàn được. Để phòng trừ tổng hợp cả nấm đạo Ôn và vi khuẩn bạc lá, bà con nên phối hợp Taiyou 20SC + Agrilife 100SL . Taiyou 20SC là thuốc đặc trị đạo ôn dạng huyền phù (SC) bám cực tốt, khi kết hợp với Agrilife 100SL sẽ giúp bảo vệ cây lúa toàn diện trước các tác nhân gây hại kép mà vẫn đảm bảo an toàn cho bông lúa.

Bộ đôi Agrilife 100SL kết hợp Taiyou 20SC hỗ trợ kiểm soát hiệu quả các bệnh hại trên lúa như đạo ôn, thối thân do vi khuẩn, cháy bìa lá và lem lép hạt, góp phần bảo vệ năng suất và chất lượng mùa vụ

Bệnh đạo ôn cổ bông dù không được quản lý dựa trên nguyên tắc phòng ngủ sớm sẽ gây hại không lành mạnh. Với quy trình phòng trị chủ động sản phẩm từ Hợp Trí Summit, bà con không chỉ ngăn chặn nấm bệnh mà còn giúp cây lúa khỏe mạnh, đảm bảo hạt vàng sáng, chắc chắn đến ngày thu lược.

Liên hệ Hotline: 1800 6648 để được tư vấn kỹ thuật miễn phí!

(Nguồn: Hợp Trí Summit)